Kees Vendrik
Voorzitter Nationaal Klimaatplatform
Op sommige dagen voelt de energietransitie als een spreadsheet: abstract, complex, eindeloos procedureel. Maar bij Women in Clean Energy op 13 maart gaf Kees Vendrik er een ander beeld bij: we reizen “van Mars naar Venus”. Waarbij hij uitlegde dat Mars staat voor de oude economie, centraal georganiseerd, fossiel, procedureel en op winst gericht, terwijl Venus symbool staat voor vernieuwing en verandering: gebiedsgericht, samenwerkend en sociaal ingebed. Precies die omslag hebben we nu nodig in de energietransitie.
Als voorzitter van het Nationaal Klimaatplatform liet Kees zien hoe sinds 2022 overal in Nederland doeners opstaan: bewonersinitiatieven, gemeenten, bedrijven, jongerenprojecten, coöperaties en ngo’s. In zijn verhaal is de stap van Mars naar Venus geen metafoor aan de zijlijn, maar de kern van de opdracht. Van burgers als consument naar burgers en kleine ondernemers als medeproducent. Van centraal gestuurd naar lokaal ontworpen energiesystemen in buurten, wijken en bedrijventerreinen. Het platform wil die vernieuwers zichtbaar maken, hun signalen razendsnel vertalen naar het kabinet en coalities bouwen rond wat wél werkt.
De realiteit is weerbarstig: verkokering, trage procedures en perverse prikkels maken dat afwachten vaak goedkoper is dan in beweging komen. Mars is het systeem waarin “het niet werkt, niet mag of niet kan” en waar volle netten en risicomijdende regels vernieuwing afremmen. Kees hield de zaal een alternatief voor: alle ballen op lokale opwek en decentrale energiesystemen, met tastbare deals in plaats van weer een groot akkoord. Denk aan Woondeal 2.0, sportvelden als energiehubs en Defensieterreinen die meedraaien in lokale systemen.
De sfeer in de zaal was voelbaar Venus, overal mensen die de oude economie niet ontkennen, maar haar stap voor stap ombouwen. De oproep van de dag was even simpel als radicaal: gebruik je netwerk, deel kennis en zoek elkaar op om echte projecten van de grond te krijgen. Mars is waar we vandaan komen. Venus is waar we heen gaan.
